Jak stworzyć miasto bardziej przyjazne mieszkańcom? Rozmowa z ekspertem

Miasto przyjazne mieszkańcom to miasto, w którym wszyscy, także zwierzęta, czują się dobrze i spełniają swoje potrzeby. O tym, jak je zbudować - i czy Gdańsk jest przyjazny - opowiada naszemu portalowi dyrektor działającego przy Politechnice Gdańskiej Centrum Projektowania Uniwersalnego, dr hab. inż. arch. Marek Wysocki. Więcej na ten temat będzie można dowiedzieć się podczas wykładu w Instytucie Kultury Miejskiej, który odbędzie się w środę 22 marca 2017 r. Wstęp wolny.

Jak stworzyć miasto bardziej przyjazne mieszkańcom? Rozmowa z ekspertem
A
A
data publikacji: 21 marca 2017 r.

Miasto to nie tylko ulice i budynki, ale przede wszystkim możliwości, jakie mają mieszkańcy, by realizować swoje potrzeby. Kiedyś miasta zachodnie były dla nas niedościgłym wzorem. Co możemy zrobić jeszcze lepiej?
Miasto to nie tylko ulice i budynki, ale przede wszystkim możliwości, jakie mają mieszkańcy, by realizować swoje potrzeby. Kiedyś miasta zachodnie były dla nas niedościgłym wzorem. Co możemy zrobić jeszcze lepiej?
mat. prasowe

Agata Olszewska: Czym zajmuje się Centrum Projektowania Uniwersalnego na Politechnice Gdańskiej?

Dr hab. inż. arch. Marek Wysocki: - CPU powstało w celu efektywnego wdrażania zasad projektowania uniwersalnego w polskim obszarze prawnym i w realizowanych w Polsce inwestycjach. Jest ściśle związane z grupą ekspertów, którzy zmierzają do tego, żeby projekty realizowane ze środków unijnych zawierały komponent projektowania uniwersalnego - w szczególności dostępności, która wpływa na realizację równości szans i przeciwdziałania dyskryminacji osób niepełnosprawnych.

Co to jest „miasto przyjazne mieszkańcom”?

- To miasto przyjazne wszystkim, a więc takie, które odpowiada na różnorodne potrzeby mieszkańców, w tym osób, które mają pewne ograniczenia związane z mobilnością lub percepcją. To nie dotyczy wyłącznie osób z niepełnosprawnościami, ale również osób starszych, kobiet w ciąży, opiekunów małych dzieci, a także osób otyłych, itd. Kiedy mówimy o mieście przyjaznym mieszkańcom, myślimy również o zwierzętach, które żyją w przestrzeni miejskiej. Dlatego w zeszłym roku, gdy modyfikowaliśmy logo CPU, wprowadziliśmy do niego symbol psa.

Gdańsk jest miastem przyjaznym?

- To pytanie, na które bardzo trudno odpowiedzieć. Żadne miasto nie jest w pełni przyjazne. Każde miasto ma swoją specyfikę i swoją historię, jedne są nowsze, inne historyczne, ich położenie jest różne i także problemy, z którymi muszą się borykać. Proces zmiany i realizacji idei miasta przyjaznego wszystkim będzie długotrwały, dlatego, że barier przestrzennych w ciągu lat nagromadziło się bardzo dużo. Najistotniejszą sprawą teraz jest to, żeby planowane inwestycje i te realizowane obecnie były realizowane zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego. To jest punkt wyjścia do tego, żeby miasto zaczynało być przyjazne.

Co dalej?

- Trzeba sukcesywnie planować likwidację tych barier, szukać na to środków finansowych i sprawiać, żeby osoby o różnej sprawności też mogły uczestniczyć w planowaniu dostępności. Bardzo mnie ucieszyła inicjatywa mieszkańców Gdańska, którzy sami szukają finansowania w budżecie obywatelskim elementów, które są związane z dostępnością i poprawą bezpieczeństwa poruszania się osób w przestrzeni - projekt dotyczył dostosowania przejść dla pieszych dla niewidomych.

Dr hab. inż. arch. Marek Wysocki


W jaki sposób sprawdza się, czy miasto jest przyjazne, czy nie?

- Można powiedzieć, że mieszkańcy sami sprawdzają: mogą stwierdzić, czy w ich mieście się przyjemnie żyje, jest bezpiecznie, itd. CPU wspólnie ze studentami w ramach jednodniowych warsztatów „Miasta bez barier”, co roku, w różnych miastach województwa pomorskiego realizuje takie miniaudyty. Studenci wcielają się w osoby z niepełnosprawnościami i testują miasto na wózkach inwalidzkich i w specjalnych goglach, pod kątem dostępności przestrzeni miejskiej. Na podstawie tego oceniają pewne obszary miasta. Nie ma niestety szerokiego programu, aby objąć badaniem całe miasta, gdyż potrzeba na to więcej czasu i finansowania.

A propos czasu - ile trwałby proces zmiany miasta nieprzyjaznego?

- Chyba nikt nie odpowie na to pytanie. W wielu przypadkach nie mamy audytu barier w przestrzeni miejskiej. Tymczasem ten proces trzeba rozpocząć już teraz, od sprawdzenia przestrzeni pod kątem dostępności. Żeby móc ocenić, co trzeba poprawić i ile potrzebujemy czasu na poprawę dostępności, jakie byłyby jej koszty. Trzeba byłoby zrobić audyty dla całego miasta. To duże przedsięwzięcie, dlatego warto robić to małymi krokami i małymi obszarami. Często mówię, że jeśli zaczniemy lokalnie, to poszczególne małe przestrzenie mogą się potem połączyć ze sobą. W ten sposób będziemy rozbudowywać to przyjazne miasto, aż powiemy kiedyś: to jest miasto, z którego mogą korzystać wszyscy.


Wykład Marka Wysockiego, pt. „Miasto dla wszystkich - jak je zaprojektować uniwersalnie?” odbędzie się w środę 22 marca, o godz. 18, w Instytucie Kultury Miejskiej (Gdańsk, ul. Długi Targ 39/40). Wstęp wolny.

Marek Wysocki od 2010 roku prowadzi na Politechnice Gdańskiej badania dostępności obiektów w zakresie realizacji koncepcji projektowania uniwersalnego. Jest twórcą programu edukacyjnego „Projektowanie Przestrzeni Wspólnej” realizowanego od 2004 roku na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej i w miastach województwa pomorskiego. Od 2014 roku prowadzi warsztaty partycypacyjne z udziałem osób z niepełnosprawnościami w zakresie projektowania przestrzeni zamieszkania zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego.

Jest audytorem dostępności obiektów i przestrzeni publicznych, autorem Standardów Dostępności przestrzeni publicznych, które zarejestrowane zostały na Politechnice Gdańskiej jako rozwiązanie innowacyjne. Konsekwentnie prowadzi wdrożenia Standardów Dostępności w oparciu o zasady projektowania uniwersalnego w polskich miastach. Jest pierwszym w Polsce „Access Oficerem”, powołanym na to stanowisko w 2014 roku przez samorząd Miasta Gdyni. To także członek Komisji Ekspertów ds. Osób Niepełnosprawnych przy Rzeczniku Praw Obywatelskich. Współpracownik wielu organizacji pozarządowych działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Jako ekspert Grupy ON Inclusion 14-20 działa na rzecz wdrożenia koncepcji projektowania uniwersalnego w ramach programów unijnych (EFSI). Członek Grupy Roboczej Krajowych Inteligentnych Specjalizacji działającej przy Ministerstwie Rozwoju.



Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora
Agata Olszewska (0)
www.gdansk.pl
agata.olszewska@gdansk.pl
więcej tekstów autora