20. Festiwal Jazz Jantar. Od hip hopu po metal - różne oblicza jazzu w Klubie Żak

James Lincoln Collier, jeden z najbardziej znanych amerykańskich krytyków muzycznych, uważa że muzyka jazzowa ma trzy składowe: swing, funkcję ekstatyczną i kod indywidualny. Wydaje się że w XXI wieku ten trzeci atrybut przytłacza pozostałe, bo jazz dziś flirtuje nie tylko z hip hopem - od czasów Milesa Davisa i jego słynnej płyty Doo-Bop - czy muzyką klasyczną, ale nawet z metalem, czego doświadczymy na Festiwalu Jazz Jantar, który rozpocznie się 29 października, a zakończy 12 listopada 2017 w Klubie Żak. Co jeszcze nas czeka, opowie Jakub Knera, kurator festiwalu.

20. Festiwal Jazz Jantar. Od hip hopu po metal - różne oblicza jazzu w Klubie Żak
A
A
data publikacji: 25 października 2017 r.

Macaya McCraven
Macaya McCraven
Mat. pras.

Anna Umięcka: Okrągła rocznica, taka jak 20-lecie w przypadku Festiwalu Jazz Jantar, zazwyczaj staje się okazją do badań i podsumowań: jak rozwijał się festiwal, jak zmieniał i w jakim kierunku zmierza? Macie takie analizy na koncie?

Jakub Knera: To niełatwe zadanie. Przez ten czas, oprócz Magdy Renk, pracowali nad festiwalem Jazz Jantar różni kuratorzy i każdy z nich przynosił ze sobą inne spojrzenie na muzykę jazzową i sam festiwal. Stąd jego rozwój. Ale też stąd, że na przestrzeni lat sam jazz bardzo się zmieniał, poszerzał obszar gatunku. Myślę, że w porównaniu do dekady czy dwóch dekad temu program jest po prostu bogatszy i bardziej zróżnicowany, bo i muzyka jazzowa rozwinęła się przez ten czas, a my staramy trzymać rękę na pulsie.

Kilku instrumentalistów na małej scenie w zadymionej knajpce grających synkopowane zdania muzyczne i ludzie słuchający ich przy stolikach – jazz już taki nie jest, chociaż wielu może się taki wydawać. Ma teraz bardzo dużo różnych twarzy. Wykorzystuje elementy elektroniki, muzyki klasycznej, współczesnej czy tak jak w tym roku zobaczymy - muzyki metalowej. Na pewno spektrum zespołów jest szersze niż 20 lat temu i jest ich więcej, a Jazz Jantar stara się te zjawiska monitorować i przedstawiać.

Selebeyone
Selebeyone
Willie Davis

Jeden z tegorocznych wykonawców Ambrose Akinmusire, którego koncert odbędzie się 9 listopada, powiedział nawet, że jazz i hip hop to jest to samo: „Naprawdę nie sądzę, żeby jazz i hip-hop były do siebie podobne, po prostu są tym samym. Dla mnie brzmi to jak oksymoron, kiedy ktoś mówi o połączeniu hip-hopu i jazzu. Jeżeli spojrzy się na jazz w latach 70. z całą tą elektroniką i podobnymi rzeczami, można odnieść wrażenie, że hip-hop zaczął się w miejscu, gdzie tamten nurt się skończył. Myślę, że to naturalna kontynuacja...”

- Gatunki się przeplatają i w dzisiejszych czasach dostrzegamy ich wspólne punkty. Najlepiej widać to wtedy, gdy na Jazz Jantar przyjeżdżają muzycy, którzy już tu grali, ale z diametralnie innymi zespołami. Wielu nie chce nawet, by ich nazywać muzykami jazzowymi, bo uważają, że to zbyt ograniczające. Więc wychodzimy im i słuchaczom naprzeciw pokazując, że w haśle Jazz Jantar mieści się bardzo bardzo dużo, mam nadzieję, że widać to w programie.

Taka diagnoza festiwalu prowokuje do pytań: do jakiego słuchacza “pasuje” ten festiwal i jaka jest wasza publiczność?

- Przede wszystkim bardzo otwarta. Choćby dlatego - czym chyba wyróżniamy się na tle innych festiwali - że staramy się zapraszać artystów znanych już na świecie, ale u nas niekoniecznie. Takich, którzy przyjeżdżają do Polski po raz pierwszy jak Vijay Iyer, który był u nas kilka razy i jego popularność wciąż wzrasta, albo Cécile McLorin Salvant, która w kilka miesięcy po koncercie w Gdańsku dostała Nagrodę Grammy. Raczej stronimy od mainstreamu i tzw. gwiazd. Nie znaczy to, że nie pojawi się u nas Branford Marsalis, który z resztą kilka lat temu dał w Gdańsku świetny koncert, ale przyciągając publiczność stawiamy nie na wielkie nazwiska, ale na świeżość i różnorodność.

Sygnałem zwrotnym jest zaufanie naszych słuchaczy. Kupują karnety przed ogłoszeniem programu i z zainteresowaniem sprawdzają zespoły, których nie znają. Chcą przyjść, bo wiedzą, że spotka ich tu coś nowego i ciekawego.

Theo Croket
Theo Croket
Mat. prasowe

Wykonawców tegorocznych też możemy podzielić na: obiecujących, chociaż na początku swojej drogi artystycznej oraz - uznanych twórców. Czy możesz wskazać, którzy najbardziej wyróżniają się spośród tych początkujących?

- Dla muzyki jazzowej charakterystyczne jest to, że trudno o tych muzykach mówić, że są początkujący. Trafniej – to nowe twarze i nowej projekty, bo zazwyczaj grają wcześniej w różnych zespołach, a dopiero po kilku latach decydują się na nagrywanie pod własnym nazwiskiem, z własnym zespołem. Przykładem może być Makaya McCraven, który grał jako perkusista w zespołach jazzowych, a w hip hopowych robił bity. W ubiegłym roku wydał rewelacyjną płytę „In the Moment”, na którą materiał posklejał z fragmentów swoich koncertów które w całych Stanach i ułożył w przekonującą całość. Ciekawą artystką jest też (u nas 3 listopada, w piątek) Amirtha Kidambi, grająca na harmonii. Udzielała się w różnych zespołach, w ubiegłym roku wydała pierwszą autorską płytę, na której znalazła się muzyka jazzowa, improwizacja i muzyka karnatycką, wywodzącą się z Indii, gdzie ma korzenie. Wielu krytyków porównuje ją do Alice Coltrane.

Ambrose Akinmure
Ambrose Akinmure
Mat. prasowe

Jazz Jantar co roku temu jednemu z krajów poświęca więcej uwagi. W tym roku będzie Portugalia. Ta zasada kulturowego zanurzenia może ciekawie zabrzmieć w muzyce, która kojarzy się nam bardziej z fado, niż z jazzem. Czy portugalski jazz jest może bardziej nostalgiczny?

- Muzyka jazzowa w Portugalii też jest bardzo zróżnicowana. Do tej pory pojawiała się na Jazz Jantar najczęściej muzyka ze Skandynawii, z Francji, a południa Europy nie. Postanowiliśmy to zmienić. W Portugalii jazz bardzo się rozwija, liczne festiwale jazzowe odbywają się i w Lizbonie i w Porto. Zaprosiliśmy do nas artystów, którzy już funkcjonują na scenie europejskiej. Red Trio zagra specjalny koncert z wybitnymi muzykami: wibrafonistą Mattiasem Stahlem i trębaczem Axelem Dörnerem, z kolei Life and Other Transient Storms to zestaw muzyków z całej Europy. A ciekawym uzupełnieniem będzie koncert Black Bombaim z Peterem Brötzmannem - rockowy zespół, który nagrał rok temu płytę z legendą jazzu.

James Brandon Lewis
James Brandon Lewis
Ingrid Hertfelder

Usłyszymy też na Jazz Jantar Polaków?

- Tak, warto zwrócić uwagę na debiutantów z Trójmiasta: Immortal Onion - choć mają na koncie dopiero kilkanaście koncertów w ubiegłym roku i pierwszą płytę są interesujący, a drugi zespół – o charakterystycznej nazwie “Chryste Panie” z Warszawy - to przykład składu, który dopiero w takim zestawie zaistniał w szerszej świadomości.      

Jak wyszukujecie i dokonujecie selekcji muzyków, których widzimy potem na scenie?

- Tropy są różne: słuchamy płyt, śledzimy trasy koncertowe, informacje o nowych publikacjach, czasem słyszymy kogoś na żywo i postanawiamy go zaprosić. Oglądam też zespoły na koncertach w Europie, a potem przyjeżdżają do nas.

Na który koncert ty sam czekasz szczególnie?

- Ciekawy jestem Ex Eye z Colinem Stetsonem, którzy grają muzykę na pograniczu jazzu i metalu. To na pewno będzie najgłośniejszy koncert festiwalu, a może i tej jesieni w Trójmieście. Wyglądam też Steve’a Lehmana, który wystąpi z zespołem Sélébéyone - poruszają się na granicy hip hopu, rapu i elektroniki. Z przyjemnością posłucham też Makaya McCravena, bo jego płyta jest moją ulubioną z ubiegłego roku i zamykającego festiwal Battle Trance, który składa się z czterech saksofonistów tenorowych. To bardzo rzadka sytuacja, by w zespole muzycy grali na takich samych instrumentach, ale są w tym bardzo przekonujący. Poza nimi pojawi się wiele niespodzianek, które warto sprawdzić. Bilety jeszcze są, zapraszamy.

Susana Santos Silva
Susana Santos Silva
Christer Mannikus


PROGRAM 20. FESTIWAL JAZZ JANTAR

Klub Żak

29.10.2017 / G.20.00

EX EYE / Stetson, Fox, Ismaily, Summerfield // Avant Days // pierwszy raz w Polsce

Colin Stetson - saxophones / Toby Summerfield - guitar / Shahzad Ismaily - guitar, bass, electronics / Greg Fox - drums

3.11.2017 / G.20.00

JASKUŁKE SEXTET // KOMEDA RECOMPOSED // Trójmiejska Scena Jazzowa

Sławek Jaskułke – piano / Piotr Chęcki – saxophone / Michał Ciesielski – tenor sax / Emil Miszk – trumpet / Piotr Kułakowski – double bass / Roman Ślefarski - drums

AMIRTHA KIDAMBI ELDER ONES // New America // pierwszy raz w Polsce

Amirtha Kidambi - vocals, harmonium, compositions / Matt Nelson - soprano saxophone / Nick Dunston - bass / Max Jaffe – drums

4.11.2017 / G.20.00

DINOSAUR / TOGETHER, AS ONE // All That Jazz // pierwszy raz w Polsce

Laura Jurd – trumpet, synth / Elliot Galvin – keyboard, synth / Conor Chaplin – electric bass / Corrie Dick - drums

HEROES ARE GANG LEADERS // All That Jazz // pierwszy raz w Polsce

Thomas Sayers Ellis - spoken word / Randall Horton - spoken word / Crystal Good - spoken word / Janice Lowe - vocals and keyboards / Margaret Morris - vocalist / Ryan Frazier – trumpet / James Brandon Lewis - tenor sax / Devin Brahja Waldman - alto sax & synthesizer / Luke Stewart - electric bass / Warren Trae Crudup III – drums

5.11.2017 / G.20.00

BLACK BOMBAIM & PETER BRÖTZMANN // Portugal.NOW // pierwszy raz w Polsce

Tojo Rodrigues – bass / Paulo Gonçalves – drums / Ricardo Miranda – electric guitar / Peter Brötzmann – saxophone

STEVE LEHMAN & SÉLÉBÉYONE // Avant Days // pierwszy raz w Polsce

Steve Lehman – alto sax, electronics / Hprizm – spoken work (english) / Gastom Bandimic – spoken word (wolof) / Maciek Lasserre – alto sax / Carlos Homs – keyboard / Drew Gress – double bass / Jacob Richards – drums

6.11.2017 / G.20.00

PIMPONO ENSEMBLE / HOPE LOVE PEACE FAITH // Polska Scena Jazzowa

Jonas Due Steffensen – trumpet / Maciej Kądziela – saxophones / Jędrzej Łagodziński – saxophones / Rasmus Kjærgård Lund – tube / Emil Palme – guitar / Franciszek Pospieszalski – double bass / Tomo Jacobson – double bass / Szymon Pimpon Gąsiorek - drums

THEO CROKER QUINTET // All That Jazz

Theo Croker – trumpet / Irwin Hall - alto sax / Eric Wheeler – Bass / Dexter Hurcules - drums / Liya Grigoryan - Piano

8.11.2017 / G.20.00

MAKAYA MCCRAVEN / IN THE MOMENT // New America

Makaya McCraven - drums / Greg Ward – sax / Junius Paul – bass / Ben Lamar Gay - electronics, synths cornet & some vocals

MEDESKI’S MAD SKILLET // All That Jazz

John Medeski - piano, organ / Will Bernard – guitar / Kirk Joseph – sousaphone / Terence Higgins – drums

9.11.2017 / G.20.00

MIGUEL ZENÓN QUARTET // All That Jazz

Miguel Zenon - alto sax / Luis Perdomo – piano / Hans Glawischnig – bass / Henry Cole – drums

AMBROSE AKINMUSIRE QUARTET / A RIFT IN DECORUM // All That Jazz

Ambrose Akinmusire – trumpet / Sam Harris – piano / Harish Raghavan – bass / Justin Brown - drums

10.11.2017 / G.20.00

CHRYSTE PANIE / CHRYSTE PANIE // Młoda Scena Jazzowa

Michał Małota - saxophone / Aleksander Żurowski - synths / Michał Stawarz - baraban / Wojtek Kurek – drums

GET THE BLESSING / nowa płyta // All That Jazz // premiera

Jake McMurchie – saxophone / Pete Judge – trumpet / Jim Barr – bass / Clive Deamer – drums

JOE LOVANO CLASSIC QUARTET // All That Jazz

Joe Lovano – saxophone / Lawrence Fields – piano / Peter Slavov – double bass / Lamy Istrefi – drums

11.11.2017 / G.20.00

IMMORTAL ONION / OCELOT TO SALVATION // Młoda Scena Jazzowa // premiera

Ziemowit Klimek - double bass, electric bass / Tomir Śpiołek - piano / electric piano / Wojtek Warmijak – drums

RED TRIO FEAT. AXEL DÖRNER & MATTIAS STAHL // Portugal.NOW // projekt specjalny dla Festiwalu Jazz Jantar

Hernani Faustino – bass / Gabriel Ferrandini – drums / Rodrigo Pinheiro – piano / Axel Dörner – trumpet / Mattias Stahl – vibraphone

ATOM STRING QUARTET / SEIFERT // Polska Scena Jazzowa

Dawid Lubowicz – violin / Mateusz Smoczyński – violin / Michał Zaborski – viola /

Krzysztof Lenczowski – cello

12.11.2017 / G.20.00

BATTLE TRANCE / BLADE OF LOVE // New America // pierwszy raz w Polsce

Travis Laplante - tenor saxophone / Patrick Breiner - tenor saxophone / Matt Nelson - tenor saxophone / Jeremy Viner - tenor saxophone

SUSANA SANTOS SILVA LIFE AND OTHER TRANSIENT STORMS // Portugal.NOW // polska premiera

Susana Santos Silva - trumpet, flugel / Lotte Anker - tenor, sopran saxophone / Sten Sandell - piano / Torbjörn Zetterberg - double bass / Jon Fält – drums

Więcej o tym: 

Klub Żak i Jazz Jantar w Tygodniku Powszechnym. “Czym jest jazz? Staramy się łamać stereotypy”

Jubileuszowy 20. Festiwal Jazz Jantar

Anna Umięcka (0)
www.gdansk.pl
anna.umiecka@gdansk.pl
więcej tekstów autora
Anna Umięcka (0)
www.gdansk.pl
anna.umiecka@gdansk.pl
więcej tekstów autora