style do winiety BO2016
12.9 ºC
55.2 ºF
zachmurzenie średnie, opadów brak
Polecamy
A A A
...
QR Code

Oddział Sztuki Nowoczesnej - Pałac Opatów w Oliwie

 

Historia obiektu

 




Stary Pałac Opacki, w znacznej części gotycki, pochodzi z XV wieku. W pierwszej połowie XVIII wieku wzniesiono w miejscu obecnego nowego pałacu niską parterową rezydencję dla opata Jana Grabińskiego. Nową siedzibę opacką zbudowano na tej parceli przed 1740 rokiem, na zlecenie opata Franciszka Zaleskiego. W latach 1745-56 wzniesiono dzisiejszy Nowy Pałac Opacki dla ostatniego opata oliwskiego Jacka Rybińskiego. Kolejnymi mieszkańcami Pałacu, po śmierci Rybińskiego w 1782 roku, byli opaci tytularni, mianowani przez króla Prus: Karol, a następnie Joseph Hohenzollernowie. W 1831 roku Fryderyk II skonfiskował dobra cysterskie i Pałac przeszedł na własność Hohenzollernów. Po śmierci Josepha (1836) Pałac przez dłuższy czas stał pusty. Dopiero w 1869 roku osiadła w nim i mieszkała do 1888 roku Maria Hohenzollern, kuzynka króla. Po zgonie księżniczki Pałac przejęło miasto, początkowo przeznaczając budynek na biura i mieszkania.
W 1926 roku władze miejskie podjęły decyzję powołania w Pałacu Opatów muzeum, które otworzyło swe podwoje dla publiczności 1 czerwca 1927 roku. Dyrektorem tej placówki - Staatliches Landesmuseum für Danziger Geschichte - był dr Erich Keyser. Prezentowano tam ekspozycje ukazujące dzieje ziemi gdańskiej. W czasie II wojny światowej Pałac Opatów pełnił funkcję magazynów wojskowych, a pod koniec wojny został doszczętnie spalony.
Na początku lat 60-tych Pałac został odbudowany staraniem Muzeum Pomorskiego (dziś Muzeum Narodowe). W 1970 roku ze struktury Muzeum wyodrębniono Dział Sztuki Współczesnej, który w roku 1989 podniesiony został do rangi autonomicznego Oddziału Sztuki Współczesnej. W lutym 1990 roku otwarciem Galerii Stałej Polskiej Sztuki Współczesnej zainaugurowano działalność Oddziału w nowej siedzibie.

Galeria Stała Polskiej Sztuki Współczesnej


Prezentowana w Pałacu Opatów Galeria Stała Polskiej Sztuki Współczesnej (około 300 eksponatów) obejmuje sztukę polską powstałą po 1945 roku. Kolekcja zawiera dzieła prezentujące główne nurty i kierunki malarstwa, ceramiki, rzeźby i tkaniny artystycznej z silnym akcentem na sztukę Wybrzeża. Zajmuje ona szczególne miejsce w działalności wystawienniczej Pomorza i jest jedną z nielicznych tego typu w kraju.
Na ekspozycji można zapoznać się z osiągnięciami polskiego koloryzmu (m.in. Cybis, Rudzka-Cybisowa, Pronaszko, Eibisch), twórców tzw. "szkoły sopockiej" - środowiska artystycznego skupionego w latach 40-tych i 50-tych wokół założonej w 1945 roku Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (Strzałecki, Studnicki, Łada-Studnicka, Żuławscy, Karolak, Wnukowa). Na szczególną uwagę zasługują wyjątkowej urody obrazy dwóch malarzy - Nachta-Samborskiego i Potworowskiego - obaj związani ze środowiskiem gdańskim w pierwszych latach powojennych, zajmują dziś mocną "podręcznikową" pozycję w dziejach sztuki polskiej.
Bardzo dobrze reprezentowane jest też środowisko krakowskie w osobach jego najlepszych przedstawicieli: Maria Jarema, Tadeusz Kantor, Jonasz Stern, Andrzej Wróblewski, Wacław Taranczewski, Jerzy Nowosielski, Kazimierz Mikulski oraz bliski Krakowowi Władysław Hasior (Zakopane), a także warszawskie: Jerzy Tchórzewski, Jerzy Panek, Edward Dwurnik, Zdzisław Beksiński, Józef Szajna - i łódzkie: Stanisław Fijałkowski i Jerzy Krawczyk.
Powyżej wymieniono tylko kilka najważniejszych nazwisk, do których trzeba dodać prekursorów sztuki dziś określanej jako "multimedialna": Izabelę Gustowską (Poznań), Natalię Lach-Lachowicz i Andrzeja Lachowicza (Wrocław).
Na tym bogatym tle prezentowane są osiągnięcia sztuki gdańskiej, głownie artystów związanych z gdańską ASP, m.in.: Jerzy Krechowicz (obecny Rektor), Roman Usarewicz, Kiejstut Bereźnicki, Władysław Jackiewicz, Bohdan Borowski, Kazimierz Śramkiewicz, Kazimierz Ostrowski, Maciej Świeszewski, Henryk Cześnik, Teresa Miszkin, Hugon Lasecki.
Chlubą ekspozycji jest duża kolekcja prac Henryka Stażewskiego, prekursora awangardowej sztuki abstrakcyjnej. Jest to depozyt złożony w Muzeum przez rodzinę artysty. O pozyskanie tych dzieł do zbiorów pracownicy Muzeum rywalizowali - z pozytywnym skutkiem - z Muzeum Narodowym w Warszawie.
Iwona Ziętkiewicz

W ramach reorganizacji struktury Muzeum Narodowego w Gdańsku Oddział Sztuki Współczesnej przemianowany został na Oddział Sztuki Nowoczesnej. Z powodu likwidacji obecnie trwającej tam wystawy oddział bedzie nieczynny dla zwiedzających od 9 do 22 marca.

 


Ostania modyfikacja: 06.03.2009 11:40
wiecej informacji »

Urząd Miejski w Gdańsku
Kancelaria Prezydenta ¤ Referat Multimedialny
ul. Nowe Ogrody 8/12 ¤ 80-803 Gdańsk