Muzeum Archeologiczne w Gdańsku

		Muzeum Archeologiczne w Gdańsku 80-958 Gdańsk, ul. Mariacka 25/26 cent. (+48 58) 32 22 100 tel/fax (+48 58) 32 22 111 e-mail: mag@archeologia.pl www.archeologia.pl

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku jest spadkobiercą tradycji naukowych i kolekcjonerskich sięgających XVIII wieku, bowiem znaczna ilość cennych eksponatów archeologicznych z obszarów prawobrzeżnego Powiśla i Pomorza Wschodniego znajdowały się niegdyś w zbiorach Gdańskiego Towarzystwa Przyrodniczego / Sociates Physicea Experimentalis /, założonego w 1743 roku.
W roku 1845 Towarzystwo zakupiło dom - obecną siedzibę Muzeum Archeologicznego, który od tej pory zaczęto nazywać Domem Przyrodników.
Wzniesiony u schyłku XVI wieku budynek według projektu Antoniego van Oberghena to bodaj najwyższa z kamieniczek Głównego Miasta, z rzadko spotykanym w architekturze gdańskiej elementem - wykuszem, charakterystycznym wysokim przedprożem ( od ul. Mariackiej) ozdobionym płytami kamiennymi, na których wyrzeźbiono postacie niewieście będące personifikacjami takich nauk jak Astronomia, Geografia, Medycyna i Przyroda, i wieżyczką zwieńczoną renesansowym hełmem.
Z pierwszego założenia budynku zachowały się do dziś znaczne partie murów zewnętrznych, a także piwnice, w tym Sala Kolumnowa nazwana tak od dźwigających sklepienie granitowych kolumn, z których jedna osadzona jest na bazie pochodzącej prawdopodobnie z wczesnośredniowiecznej budowli kamiennej.
Wcześniej Towarzystwo Przyrodnicze rezydowało w reprezentacyjnej Zielonej Bramie pobudowanej dla królów Polski. Tam też prezentowano tę część zbiorów Towarzystwa, która od roku 1880 została przekazana do Westpreussisches Provinzial - Museum, utworzonego rok wcześniej. W roku 1904 w kolekcji znajdowało się m.in. ponad 300 urn twarzowych.
Zabytki te przeszły następnie w posiadanie powstałego w 1920 roku Museum fur Naturkunde und Vorgeschichte.
W roku 1939 powołano w Gdańsku nowe muzeum noszące nazwę Gaumuseum fur Vorgeschichte, które przyjęło owe zabytki. Siedziba tej placówki, mieszcząca się przy ulicy Długie Ogrody 74, uległa spaleniu w czasie działań wojennych, a wraz z nią spłonęła większość omawianego zbioru.
W roku 1953 przy Muzeum Pomorskim w Gdańsku utworzono jednoosobowy Dział Archeologiczny, w którym zatrudniono Leona Łukę, późniejszego długoletniego dyrektora Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Już rok później, Konrad Jażdżewski - ówczesny kierownik Stacji Archeologicznej Zakładu Archeologii Polski Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk, podjął starania o uzyskanie przydziału budynku odpowiedniego na siedzibę dla gdańskich archeologów.
Jesienią 1954 roku została wydana decyzja administracyjna o odbudowie kompleksu zabytkowych budynków na potrzeby przyszłego Muzeum Archeologicznego. Był to Dom Przyrodników i przylegająca doń oficyna, położone pomiędzy Długim Pobrzeżem, ul. Mariacką i ul. Dziana, oraz Bramą Mariacką leżąca u wylotu ul. Mariackiej, od strony Starej Motławy.
W czerwcu 1958 r. Ukończono remont Domu Przyrodników i przeniesiono doń zbiory archeologiczne, przekształcając jednocześnie Dział Archeologiczny w Oddział Archeologiczny Muzeum Pomorskiego.
W 1961 r., otwarto w nowych budynkach pierwszą wystawę stałą ilustrującą najdawniejsze dzieje Pomorza Wschodniego, zaś w 1962 r. Nastąpiło przekształcenie Oddziału w samodzielne Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, któremu nadano również uprawnienia Wojewódzkiego Konserwatora zabytków archeologicznych.
Muzeum Archeologiczne w Gdańsku gromadzi, przechowuje i opracowuje zabytki archeologiczne z terenów Pomorza Gdańskiego, od epoki kamienia, po czasy nowożytne. Największą kolekcję tworzą zabytki pochodzące z ratowniczych i systematycznych badań własnych MAG, prowadzonych na stanowiskach dokumentujących tożsamość kulturowa tego regionu, jak np.: kultury rzucewskiej, grupy kaszubskiej kultury wschodniopomorskiej, wielbarskiej i oksywskiej, oraz z badań wschodniopomorskich grodów epoki plemiennej i najstarszych ośrodków miejskich, w tym szczególnie Gdańska, Gniewa, Tczewa, Stargardu Gdańskiego i Skarszew.
Jednymi z najciekawszych są: zespół zabytków kultury rzucewskiej z epoki neolitu, kolekcja popielnic twarzowych z wczesnej epoki żelaza, wyroby rzemiosła artystycznego z okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów, zbiór wyrobów bursztynowych datowanych od neolitu po późne średniowiecze, zabytki z grodu gdańskiego / X - XIII / i Gdańska XIV - XV wieku, kolekcja zabytków z Wyspy Spichrzów w Gdańsku stanowiącej ogromny kompleks portowo - magazynowy.
Jedyny w swoim rodzaju zespół zabytków stanowi unikatowy skarb z Łubiany, liczący 1196 przedmiotów brązowych.
Pracownia Kultur Pozaeuropejskich posiada kolekcję zabytków z Afryki Wschodniej (Sudan)i Ameryki Południowej.