Korespondencje z Wolnego Miasta

Adam Czartkowski „Gdańsk przed burzą 1931-1934”

A
A
Ostatnia aktualizacja: 30 maja 2017 r.
Fot. Wydawca

„Gdańskie korespondencje Adama Czartkowskiego do »Kuriera Warszawskiego« z lat 1931-1939 – pisze Peter Oliver Loew w tekście wprowadzającym do tego tomu – to fascynująca lektura, w najlepszych momentach porywająca kronika Wolnego Miasta Gdańska zmierzającego do katastrofy. Autor, pracujący od 1928 roku w Polskim Gimnazjum Macierzy Szkolnej, okazuje się skrupulatnym obserwatorem wydarzeń wewnątrzgdańskich i okołogdańskich. Przez osiem lat nie tylko pisze o czystej faktografii wydarzeń w Wolnym Mieście, lecz także stara się je przybliżać i wyjaśniać polskim czytelnikom”.

I dalej: „Świetnie znający język niemiecki Czartkowski wykazuje się doskonałą orientacją zarówno w sprawach polsko-niemieckich, jak i przede wszystkim gdańskich. Wie, kto jest kim w tym małym państwie, które nie do końca jest państwem, ale jest również więcej niż tylko miastem. Czyta wszystkie ważniejsze niemieckie gazety wychodzące w Wolnym Mieście. Zna zarówno gdańskich Niemców, jak i Polaków, przy czym cechuje go perspektywa przybysza i człowieka o szerokich horyzontach, dzięki czemu jego obserwacje często bywają odkrywcze – Czartkowski nierzadko dobrze przewiduje przyszły bieg zdarzeń w rządzonym coraz bardziej autorytarnie Wolnym Mieście”.

Peter Loew przypomina, że „Wolne Miasto w latach trzydziestych jest państwowością znajdującą się w trudnej sytuacji, i to nie bez winy własnych (prawie wyłącznie niemieckich) elit politycznych. Od początku swojego istnienia w większości nie interesowały się one bliższą współpracą z nowo powstałą Polską, zresztą okrojona Rzesza Niemiecka (…) starała się obwarować Wolne Miasto od strony prawnej w taki sposób, aby utrudnić jego samodzielny rozwój”.

***

Adam Czartkowski „Gdańsk przed burzą. Korespondencje dla »Kuriera Warszawskiego« część I: 1931-1934”, Fundacja terytoria Książki, Gdańsk 2016.

Spis treści: Polski kronikarz Wolnego Miasta (P. O. Loew); Rok 1931; Rok 1932; Rok 1933; Rok 1934.

Historie gdańskie
Wypisy gdańskie
Rozmowy gdańskie
Biblioteka gdańskia